Fundusz Kościelny rośnie, a w Chile z popiołów odradza się świątynia
W tym tygodniu dwie wiadomości pokazują, jak różnie można finansować ratowanie sakralnego dziedzictwa. W Polsce rząd zwiększa budżet Funduszu Kościelnego na 2027 rok, a w Chile ruszy odbudowa spalonego podczas zamieszek XIX-wiecznego kościoła, sfinansowana niemal w całości ze zbiórek publicznych.
01 · Finansowanie zabytków
Fundusz Kościelny z większym budżetem na 2027 rok [1]
Rząd zaplanował na 2027 rok 283,56 mln zł dla Funduszu Kościelnego – to o 11 mln zł więcej niż w roku bieżącym. Lwia część tej kwoty, jak zwykle, pójdzie na składki ZUS i ubezpieczenie zdrowotne duchownych. Dla branży konserwatorskiej istotniejszy jest jednak inny strumień: część środków trafia na remonty i konserwację zabytkowych obiektów sakralnych w formie dotacji sięgających do 200 tys. zł na jeden projekt.
Warto pamiętać, że Fundusz Kościelny od lat funkcjonuje w cieniu dyskusji o swojej likwidacji – temat wraca regularnie od 2011 roku i wciąż pozostaje nierozstrzygnięty. Mimo to budżet funduszu z roku na rok rośnie, a nie maleje, co dla pracowni konserwatorskich, firm budowlanych i dostawców wyposażenia oznacza, że przynajmniej na razie jedno z głównych źródeł dofinansowania renowacji zabytków sakralnych w Polsce nie znika z mapy – wręcz przeciwnie, dysponuje coraz większym budżetem.
02 · Odbudowa dziedzictwa
Chile: spalony kościół odrodzi się jako narodowe sanktuarium [2]
Zupełnie inny, choć równie wymowny przykład finansowania ratowania dziedzictwa płynie z Santiago. Neogotycki kościół San Francisco de Borja, wzniesiony w XIX wieku i znany z witraży inspirowanych paryską Sainte-Chapelle, spłonął podczas ulicznych zamieszek w 2020 roku. Teraz ruszy jego odbudowa, wyceniona na ok. 5,4 mln dolarów, finansowana z darowizn publicznych i prywatnych – bez udziału dotacji rządowych analogicznych do polskiego Funduszu Kościelnego.
Po zakończeniu prac budynek zmieni status: stanie się narodowym sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej. Miejscowa archidiecezja ma ogłosić konkurs architektoniczny na projekt odbudowy, zgodny z wytycznymi UNESCO dotyczącymi ochrony dziedzictwa. To przykład na to, jak duży potrafi być koszt odtworzenia zniszczonej świątyni historycznej klasy – i jak ważną rolę w takich projektach odgrywa mobilizacja społeczna, gdy brakuje stałego mechanizmu finansowania publicznego.
Podsumowanie
Podsumowanie
Polski Fundusz Kościelny i chilijska zbiórka na odbudowę San Francisco de Borja to dwa bieguny tego samego problemu: skąd brać pieniądze na ratowanie sakralnych zabytków. Jedno pokazuje, że nawet system budzący wieloletnie kontrowersje potrafi z roku na rok rosnąć, drugie – że przy odpowiedniej mobilizacji społeczność potrafi samodzielnie sfinansować odbudowę na wielomilionową skalę. Dla firm z branży konserwatorskiej, budowlanej i projektowej obie historie to sygnał, że zapotrzebowanie na specjalistyczne usługi renowacyjne nie słabnie – ani w Polsce, ani na świecie.
O tym, jak finansować, projektować i realizować takie przedsięwzięcia, porozmawiamy już niebawem na targach SAKRALIA Expo Poland 2026 – Targi Rozwiązań i Usług dla Kościołów i Instytucji Sakralnych. Zapraszamy konserwatorów, architektów, wykonawców i przedstawicieli diecezji do wymiany doświadczeń i nawiązania kontaktów branżowych.
Zaproszenie
Finansowanie renowacji sakralnych zabytków – czy to z budżetu państwa, czy ze zbiórek społecznych – to temat, który łączy konserwatorów, architektów i zarządców obiektów kościelnych na całym świecie. Odwiedź targi SAKRALIA Expo Poland 2026 i poznaj firmy oraz rozwiązania, które realnie wspierają takie projekty, od dotacji po realizację odbudowy. Spotkajmy się i porozmawiajmy o konkretach.
SAKRALIA Expo Poland 2026Przypisy
[1] Przewodnik Katolicki — https://www.przewodnik-katolicki.pl/fundusz-koscielny-mial-zniknac-w-2027-r-znow-dostanie-wiecej[2] The Art Newspaper — https://www.theartnewspaper.com/2026/09/29/historic-chilean-church-to-be-restored-after-arson-attacks
Przegląd przygotowany przez redakcję Ptak Warsaw Expo.